Stekeblinde muizen uit China zien weer iets

Met minuscule zonnepaneeltjes, lichtgevoelige draadjes en korreltjes nanomateriaal in het oog lukt het steeds beter blinden iets van hun zicht terug te geven. De nieuwste vinding: de muis die rode vlekken ziet – en meteen nachtzicht heeft.

Het zijn dus gewoon wat rode lichtvlekken, waarin je met enige moeite vormen kunt herkennen. Ziedaar wat de muizen uit het lab van Shuiyuan Wang van de Universiteit van Fudan waarschijnlijk zien, als ze om zich heen kijken.

Toch mag dat feit, beschreven in vakblad Science, best een wonder heten. De muizen uit Wangs lab zijn van nature namelijk stekeblind. Net als bij mensen met de oogziekte retinitis pigmentosa zijn de staafjes en kegeltjes in hun netvlies kapot. Toch reageert hun pupil tegenwoordig op licht en kunnen ze vormen en lichtvlekken herkennen.

Een soortgelijk experiment levert nu al kleine plukjes blinden die weer enig zicht hebben. De sleutel is een lichtgevoelige chip, een soort mini-zonnecel, die de patiënt achter in het oog heeft, en die licht omzet in elektrische stroompjes naar de oogzenuw. Onlangs publiceerde het bedrijf de resultaten van een test met 38 zestigplussers met ernstige ouderdomsblindheid die de chip operatief onder hun netvlies kregen. Zes patiënten haakten af, bij vijf gebeurde er niets. Maar bij de overige 27 ging het gezichtsvermogen meetbaar vooruit.

En nu dus de muizen uit Fudan. Achter hun netvlies bracht Wang een flinterdun laagje microscopisch kleine nanodraadjes aan, gemaakt van het zeldzame metaal telluur. Ook die zetten binnenvallend licht om in elektrische stroompjes, die ze afgeven aan een type netvliescellen (de ‘ganglioncellen’) die normaal gesproken niet lichtgevoelig zijn. Met als gevolg dat de muizen, ongetwijfeld tot hun verbazing, ineens lichtvlekken om zich heen zien.

Dat is weer een stap verder, legt Wang desgevraagd uit per e-mail. Zo hoeft de drager van het implantaat in principe niet rond te sjouwen met accu’s en ingewikkelde camerabrillen, en ‘zien’ de nanobuisjes meer lichtfrequenties dan andere technieken.

De techniek werkt echter alleen als je de proefdieren en menselijke vrijwilligers vol in de ogen schijnt met een ledlamp. Een ander nadeel is dat de implantaten uit zowel China als de VS maar een minuscuul ‘kijkgaatje’ geven. Daarnaast werkt het alleen bij mensen bij wie de verbinding tussen het oog en de hersenen intact is gebleven en de ganglioncellen nog functioneren.

Bron: De Volkskrant Foto: Pexels